Mijn dochter van 2 is gek op “filmpje kijken”. Dat is handig voor mij, want al vanaf anderhalf jaar oud weet ze hoe de televisie werkt, klimt ze als ze wakker is uit bed om het ding aan te zetten en kan ik nog een uurtje blijven liggen. Pedagogisch volslagen onverantwoord natuurlijk, maar dat is een moeder met een ochtendhumeur ook. En daarbij heeft het een niet te evenaren gunstige invloed op haar woordenschat. Vergeet die berichten dat kinderen geen taal kunnen leren van de televisie. Nog voordat ze twee jaar oud was antwoordde mijn dochter met ‘onmogelijk’ als ik vroeg of ze wilde eten, en had ze al van Mowgli geleerd wat een moeilijk concept als ‘iemand missen’ is.

Gek genoeg zitten in die kinderfilmpjes ook altijd rare dingen als neerstortende vliegtuigen, monsters en spoken, waardoor ik haar ook al heel vroeg het uiterst ingewikkelde ‘echt’ en ‘niet echt’ heb moeten leren. En dat begrijpt ze prima trouwens. Zoals ze ook begrijpt wat een leugen is en een sprookje. Ze heeft dan ook nog nooit een nachtmerrie gehad. Haar wereld is reuze overzichtelijk zo. En toen kwam Sinterklaas. Man. Wat een ellende. Want oh, die heilige traditie, natuurlijk móesten we daar aan meedoen. Samen met opa zaten we precies op tijd klaar voor de Sinterklaas intocht op de Nederlandse televisie. Omdat oma ons er tig keer aan herinnerd had en tante via What’s App liet weten dat we nú, nú, nú de televisie aan moesten zetten. Iedereen had er zin in dus. Behalve mijn dochter. Die vond er niets aan. Ze was zelfs boos dat ze niet meer naar Ariël mocht kijken. Buiten spelen dan? Ze wilde zelfs liever gaan slapen. Dat hele Sinterklaasgedoe werkte haar behoorlijk op haar zenuwen. Het scheelde maar een haar of ze had er een enorme driftbui door gekregen. Of misschien was het wel omdat we zo vals meezongen dat ze uiteindelijk besloot gewoon weg te lopen en zich te verstoppen achter de tafel.

Later, toen we samen boven waren en ze dan eindelijk toch naar Ariël mocht kijken, bleek dat ze toch wel wát van het Sinterklaasgedoe had meegekregen. “Mama, is niet echt mama,” stelde ze me gerust. En een dag later, toen Zwarte Piet bij het Sinterklaasjournaal in beeld kwam, riep ze precies datzelfde. “Is niet echt, mama!” Nee. Ze heeft genoeg tijd in Afrika doorgebracht om te weten dat zwarte mensen er niet zo uit zien. En dus stond ik voor een dilemma. Want naast een eigen willetje, heeft ze ook het geheugen van een tank. Er ontgaat haar niets. Ze weet zelfs nog dingen van vlak na haar geboorte. Het is gewoon griezelig. Misschien heb ik mazzel, maar voorlopig moet ik er dus vanuit gaan dat ik nooit meer kan tegenspreken wat ik haar nú vertel.

In dit soort ‘wat is wijsheid’ situaties laat ik mijn impulsitiviteit het liefst de bovenhand voeren, en dus vertelde ik haar dat Zwarte Pieten ‘gemake-upte mannen’ zijn. Dat vond ze prachtig, want make-uppen vindt ze zelf ook fantastisch. Zwarte Piet was dus goed. Helemaal naar haar hart. Zwarte Piet mocht blijven. Maar wat moest ze nu aan met die rare Sinterklaas? Want: “Mama, Sinterklaas is man. Eng. En bóóóós!” Zie daar maar iets tegenin te brengen. Gelukkig gelooft ze me nog op mijn woord. Binnen een paar minuten was Sinterklaas dus helemáál niet boos, oh nee. Gewoon een hele ouwe, luie man die Zwarte Pieten de daken op stuurt in de gure kou zodat hij zelf lekker marsepeinen worteltjes kan gaan zitten eten. Dat laatste haalde ze overigens uit een Sinterklaasboekje, wat we – pedagogisch heel verantwoord – iedere avond voor het slapen gaan samen lezen. Sinterklaas is bij ons in huis met een beetje pech dus voorgoed versjteerd. Of hoewel. Is het pech?

Als klein meisje had ik zelf namelijk een gruwelijke hekel aan Sinterklaas. Maar vooral aan Zwarte Pieten. Ik was er doodsbang voor. En toen ik op één der Pakjesavonden eens een pak zout cadeau kreeg, had ik het wel helemaal gehad met Sinterklaas. Hevig verontwaardigd was ik.

Want net als mijn dochter had ik een eigen willetje en had ik aan temperament ook niet te weinig, maar ik was ook gewoon een lief kind die een pak zout zeker niet had verdiend. Toch was het mysterie rond Sinterklaas ook spannend. Vooral die pakjes die je ‘s ochtends in je schoen kreeg. Maar daar vroeg ik me als kind ook een hoop bij af.

Niet alleen hoe het kon dat die enge Zwarte Pieten zomaar ons huis binnen konden komen ‘s nachts, maar hoe zat het dan met andere enge mannen? En waarom was het eigenlijk dat juist nèt als Sinterklaas bij ons op de deur bonkte op Pakjesavond, dat wij niet in de buurt van de deur mochten komen? Dat vond ik behoorlijk unfair van mijn ouders. Had je een keer de kans om Sinterklaas exclusief van dichtbij te bekijken, moest je er mijlenver uit de buurt blijven. Dus toch een enge man. Of klopte er gewoon iets niet? En hoe zat het met die sportschoenen die Sinterklaas altijd droeg? Mijn opa zou dat soort schoenen nooit dragen. Heel vreemd. En waarom kreeg ik altijd minder pepernoten dan de rest van mijn klasgenootjes? En wat helemaal oneerlijk was: bij sommige kinderen kwam Sinterklaas gewoon thuis. Met een hele schare aan Zwarte Pieten. Wat waren die kinderen bijzonder, dat Sinterklaas hen uitverkoren had. Wat deden wij toch zo verkeerd? En dan die uren en uren die mijn zus en ik in een geparkeerde auto moesten doorbrengen recht voor de deur van de Intertoys. Wat afschuwelijk oneerlijk dat mijn ouders wel dat paradijs binnen mochten en wij niet. En waarom leek Sinterklaas heel vaak gewoon niet op Sinterklaas?

Op mijn zesde ging ik vlak voor de Sinterklaasintocht bij mijn állerbeste vriendje, Roland, eten. Ik had reuze respect voor hem en besloot daarom hem mijn prangende Sinterklaas vragen voor te leggen. Hij verslikte zich van het lachen bijna in zijn boterham. “Geloof je nog in Sinterklaas?” vroeg hij treiterend. Ik haalde bevestigend mijn schouders op. Hi-la-risch vond hij het. En toen kwam de grootste ontnuchtering van mijn jonge leven. Nog steeds lachend zei hij: “Dan geloof je zeker ook nog in God.” Deng. Dat was eruit. Dat geloof ook trouwens. Voorgoed. Mijn moeders pogingen om zowel Sinterklaas als God in ere te houden waren traumatiserend. Vooral toen ik haar mijn zus, die iets ouder is, hoorde vertellen dat Sinterklaas inderdaad niet bestaat. Deng. Weg geloof. In mijn moeder. Want godvergeten, waarom mocht zij wel liegen en ik niet? Wie zat er dan achter dat pak zout? En waarom zou ik dan überhaupt nog geloven wat volwassenen me vertelden? Heksen en monsters bestonden verdomme wèl, ik had het altijd wel geweten!

Maar misschien kwam de grootste onzekerheid wel toen ik allang niet meer in Sinterklaas geloofde. De tijd van lootjes trekken en surprises maken. Want man, wat moest je doen als je de grootste eikel van de klas ‘getrokken’ had? Een examen gaf me zelfs minder stress. Dat knutselen, het perfecte cadeautje verzinnen en dan de teleurstelling als ik zelf een hele lelijke surprise kreeg. Of de schaamte als de surprise die ik kreeg veel mooier was dan die ik zelf had gemaakt. En dat ik gewoon wéér een pak zout kreeg en niemand me wilde vertellen wie ‘de gulle gever’ was. Dus pech dat mijn dochter misschien voorgoed niet meer in Sinterklaas gelooft? Mwah. Dan hoef ik in ieder geval geen leugens te vertellen. En het scheelt een hoop teleurstellingen. Dan kan ze rond Sinterklaas, net als afgelopen week, zelf mee naar de speelgoedwinkel om haar eigen cadeautjes uit te kiezen. Cadeautjes waarvan ze best mag weten dat ze die van mama (en papa, en oma en opa) krijgt. Want profiteren van de kortingen op speelgoed zúllen we natuurlijk.

Maar oh ja, die heilige traditie! Alle tradities worden eens in de zoveel tijd opnieuw uitgevonden. Wij kunnen de traditie best zó aanpassen dat het in onze levens past. En zo zijn we ook van dat ‘racisme – geen racisme’ verhaal af. Bij ons in huis speelt dat sentiment niet. Maar eerlijk gezegd; wat is er nog leuk aan een traditie als je weet dat er mensen zijn die zich er gekrenkt door voelen? Zo staat Sinterklaas synoniem voor leugens, krenking en onzekerheid. Nou! Nee dank u. Weg met Sinterklaas dus. Als het aan mij ligt. Maar wie weet krijgt mijn dochter in de toekomst een allerbest vriendje waar ze reuze respect voor heeft en die haar dan proestend vraagt of ze niet in Sinterklaas gelooft.

Het toppunt van racisme vind ik overigens dat jullie Hollanders zelfs voor de functie van Zwarte Piet nog het liefst een gezonde blanke man aannemen.